Πέμπτη 1 Νοεμβρίου 2007

Νέα Βαγδάτη: Η μεγάλη πόλη πριν το τέλος


Πολλές πόλεις στην Ιστορία ονομάστηκαν με το όνομα μιας πόλης από το παρελθόν αυτών που τις έκτισαν και το επίθετο «Νέα». Πιο γνωστές στην Ιστορία έμειναν η Νέα Ρώμη και η Νέα Υόρκη -ηγέτιδες του κόσμου ολόκληρου η κάθε μια στην εποχή τής μεγάλης της ακμής. Και η Νέα Ρώμη και η Νέα Υόρκη ξεπέρασαν σε δόξα τις πόλεις που διαδέχτηκαν. Με τον καιρό η πρώτη έχασε το αρχικό της όνομα προς τιμήν του ιδρυτή της κι έμεινε στην Ιστορία ως Κωνσταντινούπολη (και παραμένει με αυτό μέσα από την τουρκική απόδοση «Ιστάνμπουλ» ως τις μέρες μας). Η δεύτερη εξακολουθεί να έχει το αρχικό της όνομα –αν βεβαίως δεν λάβουμε ως πρώτο εκείνο το ξεχασμένο Νέο Άμστερνταμ, κάτι σαν να λέμε Βυζάντιο. Επιπλέον, η Νέα Υόρκη είναι αυτή η πόλη που συμβολίζει όσο καμιά άλλη την εποχή μας, όχι άδικα, η σπουδαιότερη πόλη στον κόσμο.

Απ’ την άλλη, υπάρχουν και πόλεις ιστορικές με ηλικία αιώνων, όπως η Αθήνα, η Αλεξάνδρεια, το Πεκίνο, η Μόσχα, το Λονδίνο, η Βαγδάτη. Για κάποιον λόγο κανείς δεν φαντάζεται σήμερα μια Νέα Αθήνα ή ένα Νέο Λονδίνο. Κι αυτό γιατί κανείς δεν φαντάζεται ότι οι πόλεις αυτές θα βανδαλιστούν ή ότι οι κάτοικοί τους θα ξεκινήσουν μαζικά να βρουν σε κάποια άλλη γωνιά του κόσμου ένα καλύτερο μέρος να ξεκινήσουν από την αρχή τις ζωές τους. Μια Νέα Βαγδάτη, όμως; Η πόλη που δοξάστηκε πριν χίλια χρόνια στέκει τώρα ετοιμοθάνατη με βαθιές πληγές στο κορμί της. Βάνδαλοι ισοπέδωσαν τα σπίτια της, λεηλάτησαν τα μουσεία της, γκρέμισαν τις γέφυρες και σκοτώνουν τα παιδιά της. Για την Βαγδάτη, γίνεται ολοένα και πιο εύκολο να την φανταστεί κανείς «Νέα» και ακόμα πιο εύκολο για τους κατοίκους της να στήσουν τις αναμνήσεις τους σε κάποιο άλλο μέρος του κόσμου, μετανάστες -που παλιά τους ‘λέγαν «αργονάυτες».

Αν όμως στην Ιστορία, μια πόλη γερασμένη μπορεί να ξαναγίνει «Νέα», μια «Νέα» είναι κατάδικασμένη να ζει με την νεότητά της για πάντα. Κι επειδή όλα στον κόσμο έχουν ένα τέλος, μια τέτοια πόλη είναι καταδικασμένη να πεθάνει «Νέα». Η Νέα Ρώμη, που έγινε Κωνσταντινούπολη, κατάφερε πολλές φορές να ξεγελάσει το θάνατο και να παρατείνει το τέλος της για χίλια και πλέον χρόνια. Τι όνομα θα πρέπει να πάρει η Νέα Υόρκη για να ζήσει κι άλλο; Και ως πότε θα αντέχει «Νέα» και γερασμένη ταυτόχρονα; Στο παρασκήνιο της Ιστορίας διαβάζουμε πως η «Νέα» Ρώμη άρχισε να καταρρέει όταν ο κόσμος γύρω της, τον οποίο μέχρι τότε θάμπωνε, έπαψε να την σκέφτεται. Καθώς τα καράβια έδεναν στη Βενετία ένα μήνα μετά, φέρνοντας τα νέα για την Άλωση, όλοι συγκλονίστηκαν. Κανείς δεν το περίμενε. Κανείς στα αλήθεια δεν το ήθελε. Όμως, η ενδοξότερη πόλη του κόσμου είχε οριστικά χαθεί. Η Νέα Υόρκη μετά την 11η Σεπτεμβρίου άλλαξε κι έγινε μια πόλη που όλοι αρχίζουν να ξεχνούν. Προτιμούν όσοι την αγάπησαν κάποτε να θυμούνται μια πόλη ελεύθερη, χωρίς ελέγχους και κόκκινους συναγερμούς. Προτιμούν την πόλη του Άλεν και του Σκορτσέζε, το Μπρόντγαιη και τα Φιλαράκια, την πόλη που τραγούδησε ο Σινάτρα, την πόλη, που ποτέ δεν κοιμόταν.

Στα παλιά τα χρόνια, όσοι έφευγαν και αναζητούσαν καλύτερη τύχη δεν φέρθηκαν με τον καλύτερο τρόπο στους ανθρώπους που συνάντησαν στις νέες τους πατρίδες. Οι Αργοναύτες, μετανάστες κι αυτοί μιας άλλης κι ένδοξης παρόλα αυτά εποχής ποτέ δεν «αγόρασαν» το Χρυσόμαλλο Δέρας. Οι κάτοικοι της παλιάς Βαγδάτης μάς ενοχλούν όταν μας σκουπίζουν τα τζάμια στα αυτοκίνητά μας, μας ενοχλούν κι όταν μας κλέβουν τον χρυσό μας. Κι αν η φήμη του χρυσού ήταν αρκετή για υπερπόντια ταξίδια με καρυδότσουφλα σε άγριες θαλασσες, φανταστείτε πόσο αέρα δίνει στα πανιά των ανθρώπων κάθε Βαγδάτης η βόμβα που σκάει στην σκεπή του σπιτιού τους παραπλεύρως. Στον κόσμο μας, όλο και περισσότερες παλιές πόλεις διώχνουν τα παιδιά τους. Για τη Νέα Υόρκη που όλοι όσοι την αγαπούν (κι εμείς) αρχίζουν να την ξεχνούν (κι εμείς), για τη Νέα Υόρκη που ξεθωριάζει, είναι μια καλή ευκαιρία να τους υποδεχτεί με δώρα και κάλπικες τιμές -όπως η Πόλη τους πρώτους Οθωμανούς πρίγκηπες, κερδίζοντας λίγα παραπάνω χρόνια. Ίσως, μια κολακεία -μια αλλαγή ονόματος από Νέα Υόρκη σε «Νέα Βαγδάτη»- να έριχνε σταχτη στα θαμπωμένα μάτια των πεινασμένων κι αχόρταγων σκύλων. Μέχρι την αναπόφευκτη στιγμή του τέλους, που ένας λάθος έλεγχος στο αεροδρόμιο, μια αγνοημένη μυστική πληροφορία θα χάσκει σαν Κερκόπορτα με τον κάθε τούβλινο Μπους να στέκει σαν μαρμαρωμένος βασιλιάς.


περιοδικό Supremum, τεύχος 9, Δεκέμβριος 2003

Δεν υπάρχουν σχόλια: