Δεν ξέρουμε αν ο Ομπάμα σερβίρει την Αλλαγή με μια από τα ίδια. Προς το παρόν, το όμορφο της υπόθεσης είναι πως έκανε την προσμονή πραγματικότητα. Αν ζεις στη μεγάλη σου πόλη, αυτή είναι μια καλή ευκαιρία για απευθείας σύνδεση με την καθημερινότητα που ακόμα περιμένει να την αλλάξεις.
Αγαπητέ αναγνώστη, βάλε στο cd “Extreme Ways” και ξεκίνα να διαβάζεις. O Nοέμβρης έχει μπει για τα καλά και ο νέος πλανητάρχης ακούει στο εξωτικό για τα WASP αυτιά ονοματεπώνυμο Μπάρακ Ομπάμα. Ολόκληρος ο πλανήτης πανηγυρίζει μια πραγματικά ιστορική στιγμή. Δεν είναι ότι ξαφνικά ο κόσμος μας θα γίνει παράδεισος. Αυτές οι ουτοπίες έχουν από καιρό πάρει το πραγματικό τους πρόσημο. Είναι κάτι πιο σημαντικό. Στο φαντασιακό μας υποσυνείδητο φυτεύεται μια προοδευτική εικόνα, ένα αλλιώτικο χρώμα, μια γοητευτική ιδέα. Η ιδέα της αλλαγής. Κι αυτό είναι πολύ μεγάλη υπόθεση. Αυτό κινεί την Ιστορία. Κι αυτό είναι extreme. Σταμάτα στο 1:11 του τραγουδιού: “ Extreme ways I know will part the colors of my sea. Perfect color me” τραγουδάει o Μοby. Σκέψου το αγαπημένο σου χρώμα και συνέχισε να διαβάζεις.
Αν ο «αφροαμερικανός» πρόεδρος των ΗΠΑ είναι αναγνωρίσιμος στους χωρικούς του Αφγανιστάν εν μέσω κόκκινων χωραφιών παπαρούνας, γιατί να μην είναι κάτι παραπάνω για τους κατοίκους της πρωτεύουσας εν μέσω γκρί χωραφιών απ’ οτιδήποτε; Οι Αθηναίοι έχουν έναν παραπάνω λόγο να ναρκισσεύονται με την υπόθεση αμερικανικές εκλογές. Λόγος άνευ ουσίας όσον αφορά την καθημερινότητά τους, αλλά ανέκαθεν μέσα στο (τηλεοπτικό) πρόγραμμα της παγκοσμιοποίησης, μιας και οι πρωτευουσιάνοι όλου του κόσμου θα κληθούν πρώτοι να δώσουν γνώμες και διαπιστευτήρια στο νέο status quo. Οι ανταποκρίσεις από τις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δίνουν και παίρνουν κι εκεί καταλαβαίνεις ότι η Αθήνα, δυστυχώς, είναι ένα επίπεδο πιο κάτω -απ’ ότι λόγου χάρη το Παρίσι. Ακόμα κι έτσι όμως, η όλη κατάσταση είναι ικανή να τονώσει τον κοσμοπολίτικο επαρχιωτισμό του μεγαλοδικηγόρου στο Κολωνάκι ή του φοιτητή της Παντείου, που –αλίμονο- ένα μισάωρο κουβέντας θα το ξοδέψουν, αναλύοντας τις υπαρκτές ή όχι επιπτώσεις της αλλαγής σκυτάλης στο Λευκό Οίκο. Οι υπόλοιποι μικροαστοί θα καρφωθούμε στα δελτία και θα το καλαμπουρίσουμε στο ταξί. «Βγήκε αυτός ο μαύρος. Μ’ αρέσει». Έτσι, μακριά από μεγαλόστομες αναλύσεις, η αμερικανικότητά μας θα παραμείνει καλοσιδερωμένη σε επίπεδα μπλουτζήν και MTV ή έστω μερικών ομολόγων σε δολάρια -όπου εδώ και καιρό μερικοί νοικοκυραίοι έχουν εγκλωβιστεί. Η καθημερινότητα των πρωτευουσιάνων δεν αλλάζει.
Ειδικά για τους Έλληνες πρωτευουσιάνους, η ουσία των αμερικανικών πραγμάτων της πόλης τους είναι εγκιβωτισμένη μεταξύ των οδών Βασιλίσσης Σοφίας και Πέτρου Κόκκαλη σε ένα αρχιτεκτονικό must (απ’ τα λίγα) της πόλης τους: Gropius, γυαλί, μοντερνισμός και τα σχετικά, σύμβολο φιλελευθερισμού κι ούτω καθεξής. Η ειρωνεία της σημειολογίας εδώ έγκειται στο ότι το γυάλινο μάτι της υπερδύναμης στην Ανατολική Μεσόγειο έχει βάλει eyeliner τα ονόματα μιας γερμανίδας πριγκίπισσας κι ενός κομμουνιστή γιατρού (πατέρα ενός Έλληνα silovki). Θα πεις και τι δεν είναι ειρωνικό στις σχέσεις μας με τους Αμερικάνους; Το κτίριο της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης βρίσκεται στην οδό Μασσαλίας απέναντι απ’ το Γαλλικό Ινστιτούτο. Μέχρι εκεί όμως. Τα πολυάριθμα McDonald’s, TGI Fridays και KFC δεν προσφέρουν τέτοιες φευγάτες αναγνώσεις, όπως εξάλλου και το φαγητό τους δεν προσφέρει τίποτα σε γευσιγνωσία. Είναι περισσότερο δική μας επιθυμία να το παίξουμε αμερικανάκια με τσίλι, πίκλες και μπιφτέκι, παρά να λαδωθούμε με λίγη ελιά και ατζούγιες ή να πειραματιστούμε με γεύσεις. Αλλά, τελικά πάντα έτσι γινόταν με τους Αμερικάνους. Μας δίνουν αυτό που γουστάρουμε, πριν εμείς αποφασίσουμε αν αυτό είναι καλό ή όχι –ή αν μας ξεσηκώνει. Δημοκρατία, μπέργκερ, Χόλυγουντ, F16. Kαλοτυλιγμένα δώρα απ’ τη Neverland που δεν μπορείς να αρνηθείς σαν γνήσια Wendy που δεν θέλεις να μεγαλώσεις και να αναλάβεις ευθύνες. Το ελληνοαμερικανικό όνειρο πέφτει όπως τα πακέτα Μάρσαλ από μεταγωγικά του ΒΠΠ και προσγειώνεται σαν μπέργκερ απέναντι απ’ τη Βουλή των Νεφελίμ. Κι αν ένα μπέργκερ σε αναπληρώνει σε υδατάνθρακες, ένας Ομπάμα σε αναπληρώνει σε υποσχέσεις που οι εγχώριοι αδυνατούν να δώσουν. Υποσχέσεις γευστικές μόνο σε όσους πεινάνε. Έλα όμως που όσοι πεινάνε αλα αμερικέν έχουν αρχίσει να αναρωτιούνται αν αξίζει. Τελικά, δεν ανέβηκε άδικα στο βουνό ο γιατρός Πέτρος το ’40. Μας πήρε δεκαετίες η Αλλαγή, η «προοδευτική εικόνα», όμως, είχε φυτευτεί βαθιά. Και μας άλλαξε τα χρώματα. Εδώ δεν είναι Αφγανιστάν. Πόσα levis να φορέσει πια κανείς; Σε πόσες πορείες να πάει; Πόσα βιβλία και ταινίες να δει; Οι περισσότεροι Αθηναίοι έχουν ξεπεράσει το σύνδρομο εκείνο των τριτοκοσμικών πρωτευουσιάνων που θα υποδεχτούν τον πλανητάρχη κρατώντας εθνικές σημαίες μαζί με την αστερόεσσα. Ευτυχώς. Κι αν έρθει ποτέ ο Ομπάμα στην Αθήνα; Αν κρίνουμε από τις επισκέψεις του προκατόχου του Κλίντον, οι πιθανότητες είναι μεγάλες. Αλλά, αυτή τη φορά θα μιλήσει με το γιο του γιατρού Πέτρου κι όχι το γιο της Σοφίας. Extreme ways are back again!
Τελικά, η ελληνική κοινωνία – Wendy κουράστηκε απ’ την Neverland και σκέφτεται να μεγαλώσει. Σίγουρα για μερικούς είναι δύσκολο. Ένας μαύρος αμερικανός πρόεδρος είναι χτύπημα στην εγχώρια συντηρητική συνείδηση που έδινε γη και ύδωρ σε λευκούς Πιουριφόι το ’50. Για τους δαλιανίδειους Κωστάκηδες του ’60 η Ελλάς ανήκει εις τη Δύσην, αλλά πώς να το πεις τώρα που εβδομηντάρισες με Ομπάμα στον «αράπη της Κυψέλης» ότι υποβάθμισε την άλλοτε ελίτ συνοικία σου; Κάπως έτσι η άτιμη η παγκοσμιοποίηση επηρεάζει τις υπόγειες διαδρομές της καθημερινότητάς μας στην Αθήνα. Κάπως έτσι ίσως συνηθίσει το μάτι μας σε άλλα χρώματα (θυμάσαι το αγαπημένο σου χρώμα; Βρες ένα άλλο τώρα) και προετοιμαστεί για τις υπέροχες νέες γενιές που έρχονται να αναλάβουν τα καλύτερα πόστα στον μικρόκοσμό μας και γίνει κάτι αυτή η χώρα του Ποτέ. Κάπως έτσι έχει νόημα η αλλαγή σκυτάλης στον Οίκο τον Λευκό. Αν πρόεδρος έβγαινε ο Τζων και αντιπρόεδρος η βλέπω-τη-Ρωσία-από-το-παράθυρο-της κουζίνας-μου Σάρα, το μπέργκερ θα ‘χε μια γεύση από τα ίδια. Πρέπει αυτήν τη φορά να μας δώσουν κάτι πολύ διαφορετικό οι φίλοι μας οι Αμερικάνοι. Δηλαδή να σταματήσουν με τα «δώρα». Δόξα τω Θεώ από Goody’s, σουβλάκι και πίτσα πάμε καλά. Με έναν Ομπάμα κάτι γίνεται. Και σε τριάντα χρόνια, ίσως, έχουμε καταφέρει ο επόμενος Ομπάμα να μην μιλάει με κανένα σόι -ούτε του Πέτρου, ούτε της Σοφίας. Προσοχή μόνο σ’ αυτούς τους «προοδευτικούς» που άρχισαν να κουνάνε σημαιάκια. Είναι αυτοί που δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν υποσχέσεις, είναι αυτοί που σου κάνουν την καθημερινότητα γκρίζα. Βαλ’ τα δύο χρώματα, που σκέφτηκες παραπάνω, τώρα μαζί και ψάξε για τον Έλληνα Ομπάμα. Έτσι, έχει νόημα να το συζητάς. Όπου κι αν βρίσκεσαι. Όπως το ‘πε κι ο νέος πλανητάρχης «οι ιστορίες μας είναι μοναδικές, αλλά η μοίρα μας κοινή».
Αγαπητέ αναγνώστη, βάλε στο cd “Extreme Ways” και ξεκίνα να διαβάζεις. O Nοέμβρης έχει μπει για τα καλά και ο νέος πλανητάρχης ακούει στο εξωτικό για τα WASP αυτιά ονοματεπώνυμο Μπάρακ Ομπάμα. Ολόκληρος ο πλανήτης πανηγυρίζει μια πραγματικά ιστορική στιγμή. Δεν είναι ότι ξαφνικά ο κόσμος μας θα γίνει παράδεισος. Αυτές οι ουτοπίες έχουν από καιρό πάρει το πραγματικό τους πρόσημο. Είναι κάτι πιο σημαντικό. Στο φαντασιακό μας υποσυνείδητο φυτεύεται μια προοδευτική εικόνα, ένα αλλιώτικο χρώμα, μια γοητευτική ιδέα. Η ιδέα της αλλαγής. Κι αυτό είναι πολύ μεγάλη υπόθεση. Αυτό κινεί την Ιστορία. Κι αυτό είναι extreme. Σταμάτα στο 1:11 του τραγουδιού: “ Extreme ways I know will part the colors of my sea. Perfect color me” τραγουδάει o Μοby. Σκέψου το αγαπημένο σου χρώμα και συνέχισε να διαβάζεις.
Αν ο «αφροαμερικανός» πρόεδρος των ΗΠΑ είναι αναγνωρίσιμος στους χωρικούς του Αφγανιστάν εν μέσω κόκκινων χωραφιών παπαρούνας, γιατί να μην είναι κάτι παραπάνω για τους κατοίκους της πρωτεύουσας εν μέσω γκρί χωραφιών απ’ οτιδήποτε; Οι Αθηναίοι έχουν έναν παραπάνω λόγο να ναρκισσεύονται με την υπόθεση αμερικανικές εκλογές. Λόγος άνευ ουσίας όσον αφορά την καθημερινότητά τους, αλλά ανέκαθεν μέσα στο (τηλεοπτικό) πρόγραμμα της παγκοσμιοποίησης, μιας και οι πρωτευουσιάνοι όλου του κόσμου θα κληθούν πρώτοι να δώσουν γνώμες και διαπιστευτήρια στο νέο status quo. Οι ανταποκρίσεις από τις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δίνουν και παίρνουν κι εκεί καταλαβαίνεις ότι η Αθήνα, δυστυχώς, είναι ένα επίπεδο πιο κάτω -απ’ ότι λόγου χάρη το Παρίσι. Ακόμα κι έτσι όμως, η όλη κατάσταση είναι ικανή να τονώσει τον κοσμοπολίτικο επαρχιωτισμό του μεγαλοδικηγόρου στο Κολωνάκι ή του φοιτητή της Παντείου, που –αλίμονο- ένα μισάωρο κουβέντας θα το ξοδέψουν, αναλύοντας τις υπαρκτές ή όχι επιπτώσεις της αλλαγής σκυτάλης στο Λευκό Οίκο. Οι υπόλοιποι μικροαστοί θα καρφωθούμε στα δελτία και θα το καλαμπουρίσουμε στο ταξί. «Βγήκε αυτός ο μαύρος. Μ’ αρέσει». Έτσι, μακριά από μεγαλόστομες αναλύσεις, η αμερικανικότητά μας θα παραμείνει καλοσιδερωμένη σε επίπεδα μπλουτζήν και MTV ή έστω μερικών ομολόγων σε δολάρια -όπου εδώ και καιρό μερικοί νοικοκυραίοι έχουν εγκλωβιστεί. Η καθημερινότητα των πρωτευουσιάνων δεν αλλάζει.
Ειδικά για τους Έλληνες πρωτευουσιάνους, η ουσία των αμερικανικών πραγμάτων της πόλης τους είναι εγκιβωτισμένη μεταξύ των οδών Βασιλίσσης Σοφίας και Πέτρου Κόκκαλη σε ένα αρχιτεκτονικό must (απ’ τα λίγα) της πόλης τους: Gropius, γυαλί, μοντερνισμός και τα σχετικά, σύμβολο φιλελευθερισμού κι ούτω καθεξής. Η ειρωνεία της σημειολογίας εδώ έγκειται στο ότι το γυάλινο μάτι της υπερδύναμης στην Ανατολική Μεσόγειο έχει βάλει eyeliner τα ονόματα μιας γερμανίδας πριγκίπισσας κι ενός κομμουνιστή γιατρού (πατέρα ενός Έλληνα silovki). Θα πεις και τι δεν είναι ειρωνικό στις σχέσεις μας με τους Αμερικάνους; Το κτίριο της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης βρίσκεται στην οδό Μασσαλίας απέναντι απ’ το Γαλλικό Ινστιτούτο. Μέχρι εκεί όμως. Τα πολυάριθμα McDonald’s, TGI Fridays και KFC δεν προσφέρουν τέτοιες φευγάτες αναγνώσεις, όπως εξάλλου και το φαγητό τους δεν προσφέρει τίποτα σε γευσιγνωσία. Είναι περισσότερο δική μας επιθυμία να το παίξουμε αμερικανάκια με τσίλι, πίκλες και μπιφτέκι, παρά να λαδωθούμε με λίγη ελιά και ατζούγιες ή να πειραματιστούμε με γεύσεις. Αλλά, τελικά πάντα έτσι γινόταν με τους Αμερικάνους. Μας δίνουν αυτό που γουστάρουμε, πριν εμείς αποφασίσουμε αν αυτό είναι καλό ή όχι –ή αν μας ξεσηκώνει. Δημοκρατία, μπέργκερ, Χόλυγουντ, F16. Kαλοτυλιγμένα δώρα απ’ τη Neverland που δεν μπορείς να αρνηθείς σαν γνήσια Wendy που δεν θέλεις να μεγαλώσεις και να αναλάβεις ευθύνες. Το ελληνοαμερικανικό όνειρο πέφτει όπως τα πακέτα Μάρσαλ από μεταγωγικά του ΒΠΠ και προσγειώνεται σαν μπέργκερ απέναντι απ’ τη Βουλή των Νεφελίμ. Κι αν ένα μπέργκερ σε αναπληρώνει σε υδατάνθρακες, ένας Ομπάμα σε αναπληρώνει σε υποσχέσεις που οι εγχώριοι αδυνατούν να δώσουν. Υποσχέσεις γευστικές μόνο σε όσους πεινάνε. Έλα όμως που όσοι πεινάνε αλα αμερικέν έχουν αρχίσει να αναρωτιούνται αν αξίζει. Τελικά, δεν ανέβηκε άδικα στο βουνό ο γιατρός Πέτρος το ’40. Μας πήρε δεκαετίες η Αλλαγή, η «προοδευτική εικόνα», όμως, είχε φυτευτεί βαθιά. Και μας άλλαξε τα χρώματα. Εδώ δεν είναι Αφγανιστάν. Πόσα levis να φορέσει πια κανείς; Σε πόσες πορείες να πάει; Πόσα βιβλία και ταινίες να δει; Οι περισσότεροι Αθηναίοι έχουν ξεπεράσει το σύνδρομο εκείνο των τριτοκοσμικών πρωτευουσιάνων που θα υποδεχτούν τον πλανητάρχη κρατώντας εθνικές σημαίες μαζί με την αστερόεσσα. Ευτυχώς. Κι αν έρθει ποτέ ο Ομπάμα στην Αθήνα; Αν κρίνουμε από τις επισκέψεις του προκατόχου του Κλίντον, οι πιθανότητες είναι μεγάλες. Αλλά, αυτή τη φορά θα μιλήσει με το γιο του γιατρού Πέτρου κι όχι το γιο της Σοφίας. Extreme ways are back again!
Τελικά, η ελληνική κοινωνία – Wendy κουράστηκε απ’ την Neverland και σκέφτεται να μεγαλώσει. Σίγουρα για μερικούς είναι δύσκολο. Ένας μαύρος αμερικανός πρόεδρος είναι χτύπημα στην εγχώρια συντηρητική συνείδηση που έδινε γη και ύδωρ σε λευκούς Πιουριφόι το ’50. Για τους δαλιανίδειους Κωστάκηδες του ’60 η Ελλάς ανήκει εις τη Δύσην, αλλά πώς να το πεις τώρα που εβδομηντάρισες με Ομπάμα στον «αράπη της Κυψέλης» ότι υποβάθμισε την άλλοτε ελίτ συνοικία σου; Κάπως έτσι η άτιμη η παγκοσμιοποίηση επηρεάζει τις υπόγειες διαδρομές της καθημερινότητάς μας στην Αθήνα. Κάπως έτσι ίσως συνηθίσει το μάτι μας σε άλλα χρώματα (θυμάσαι το αγαπημένο σου χρώμα; Βρες ένα άλλο τώρα) και προετοιμαστεί για τις υπέροχες νέες γενιές που έρχονται να αναλάβουν τα καλύτερα πόστα στον μικρόκοσμό μας και γίνει κάτι αυτή η χώρα του Ποτέ. Κάπως έτσι έχει νόημα η αλλαγή σκυτάλης στον Οίκο τον Λευκό. Αν πρόεδρος έβγαινε ο Τζων και αντιπρόεδρος η βλέπω-τη-Ρωσία-από-το-παράθυρο-της κουζίνας-μου Σάρα, το μπέργκερ θα ‘χε μια γεύση από τα ίδια. Πρέπει αυτήν τη φορά να μας δώσουν κάτι πολύ διαφορετικό οι φίλοι μας οι Αμερικάνοι. Δηλαδή να σταματήσουν με τα «δώρα». Δόξα τω Θεώ από Goody’s, σουβλάκι και πίτσα πάμε καλά. Με έναν Ομπάμα κάτι γίνεται. Και σε τριάντα χρόνια, ίσως, έχουμε καταφέρει ο επόμενος Ομπάμα να μην μιλάει με κανένα σόι -ούτε του Πέτρου, ούτε της Σοφίας. Προσοχή μόνο σ’ αυτούς τους «προοδευτικούς» που άρχισαν να κουνάνε σημαιάκια. Είναι αυτοί που δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν υποσχέσεις, είναι αυτοί που σου κάνουν την καθημερινότητα γκρίζα. Βαλ’ τα δύο χρώματα, που σκέφτηκες παραπάνω, τώρα μαζί και ψάξε για τον Έλληνα Ομπάμα. Έτσι, έχει νόημα να το συζητάς. Όπου κι αν βρίσκεσαι. Όπως το ‘πε κι ο νέος πλανητάρχης «οι ιστορίες μας είναι μοναδικές, αλλά η μοίρα μας κοινή».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου